تبلیغات
اسرار زمین - پترا تمدنی شگفت انگیز
اسرار زمین

all tha world is a puzzle

پترا تمدنی شگفت انگیز

سه شنبه 4 خرداد 1389

آورده اند آن زمان که حضرت موسی(ع) از صحرای بی آب و علف " اراباح" در جنوب غربی اردن می گذشت از گرمای سوزان خورشید و روزهای متوالی پیاده راه پیمودن از پای در آمده و تشنگی بر او غلبه کرد.
موسی(ع) به هر سوی از بیابان سوزان چشم می انداخت تا شاید نشانی از آب بیابد و سایه بانی برای استراحت بجوید که... ناگه از دور تخته سنگ عظیم گنبدی شکلی را دید که به رنگ سفید بود و در زیر تابش انوار آفتاب بسان الماس می درخشید . موسی (ع) به آنسو رفت و چون به پای صخره سفید رسید با عصایی که به دست داشت بر پیکر سنگ کوفت. در آن لحظه سنگ شکاف پیدا کرد و اب زلال از دل ان به بیرون جریان یافت . موسی از ان اب گوارا نوشید و چون چندی در سایه تخته سنگ آرمید و جانی دوباره یافت و در پی ماموریت الهی خویش روان شد.
اما آن آب از جریان باز نایستاد و همچنان جوشید و جاری شد تا چشمه امید دیگران باشد و دلیلی برای به وجود آمدن تمدنی شگفت انگیز موسوم به تمدن "پترا " در همان صحرا که بعدها به " وادی موسی " شهرت یافت و چشمه اش با سادگی بسیار و جذابیتی روحانی زیارتگاه معتقدان و زایران شد.
با گذشتن از کنار این چشمه و پیشروی در وادی موسی است که میتوان قدم به خطه ای نهاد که از دیدنی ترین جاهای خاور میانه و یکی از شگفت انگیزترین آثار به جای مانده از تمدنهای باستانی است ; تمدنی به نام "پترا "
جاده ای که به منطقه پترا ختم می شود از میان یک بیابان خشک و بی آب وعلف می گذرد. این بیابان در روزگار باستان پوششی از درختان بلوط داشته و سرتاسر آن جنگلی از درختان بلوط بوده است.
راه دسترسی به پترا یک دره سنگی عمیق است; دره ای تنگ و باریک  به طول تقریبی 3000متر و عمق 100 متر که پهنای آن در بیشتر نقاط از 3 متر تجاوز نمی کند! دره ای بس کم نور و هراس انگیز با پیچهای ناگهانی و تند.

با گذشتن از پیچ و خمهای این گذرگاه سر به فلک کشیده که خود از عجایب طبیعت است به ناگاه نمایی از یک کوهستان خاموش در برابر دیدگان ظاهر می شود. از شیب کوهستان که سرازیر شویم خود را در محوطه ای شبیه به سطح کره ماه می بینیم. برهوت ... با شکوه... با گستره ای پهناور و پر از برآمدگیها و برجستگیها و ماسه و سنگهای زرد و کمرنگ
همچنان که پیش می رویم سنگهای زرد و سفید به تدریج جای خود را به ماسه سنگهای سرخ رنگ می دهند. رنگ اصلی بیشتر سنگهای این منطقه به رنگ سرخ است. سرانجام به فرو رفتگی عظیمی می رسیم که پیرامون آن را کوههای سنگی و صخره های بزرگ احاطه کرده اند . به هر سو که بنگریم منظره ای از سنگهای شیار خورده و حفره های کوچک و بزرگ در دل صخره ها می بینیم. اما شگفت آورتر از همه قصرها و معبدهای با شکوهی است که معماران باستانی بر سطح صخره ها و در دل کوهها پدید آورده اند.
اینجا پترا است; نامی که از کلمه یونانی  "پترس" به معنی "سنگ" بر گرفته شده است.
روزی پترا محل سکونت و مرکز تمدن مردمی بود که برای خود در میان صخره های کوهستان یک "غار شهر" عجیب و شکوهمند ساخته و نوعی "غار نشینی شهری" پیشه کرده بودند.

خانه های این شهر مجلل سنگی را معمارها و سنگتراشهای دوره باستان در دل سنگهای زیبا صورتی رنگ به قدری استادانه و هنرمندانه پدید آورده بودند که حتی امروزه پس از سپری شدن بیش از 2000سال از ساخته شدن آنها  همچنان چشم اندازی با شکوه و خیره کننده دارند . بی شک منظره ای گیراتر از پترا نیست. هر یک از اطاقها و سر ستونها در ترکیب رنگهای قرمز و سیاه و سفید و زرد یک اثر هنری کامل است.
پترا با مساحت 45 کیلو متر مربع بیش از 500 اثر بزرگ تاریخی در خود دارد که با دست هنرمند بشر و توسط معمارهای باستانی که حجار هم بوده و ابزارهای بسیار ساده و ابتدایی داشتند ساخته شده است. اینجا و در میان این آثار بی مانند همه چیز از تاریخ حکایت می کند ; تاریخی ترکیب یافته از واقعیتها و افسانه ها.

بومیان محل و بادیه نشینان " وادی موسی " معتقدند که پترا محل دفن خزانه طلا و جواهر " فرعونهای مصر"  است و این قصرها را فراعنه در دل صخره و سنگ پدید آورده اند تا گنجهای بی حساب خود را در آن جای دهند .
بادیه نشینان وادی پترا به طمع گنج بارها اسلحه های خود را به سوی این قصرها  سنگی نشانه رفته و شلیک کرده اند به امید آنکه کوه شکاف بردارد و طلا های فراعنه از آن فرو ریزد. دیوارهای سنگی پترا پر است از آثار این شلیکها.
اما تاریخ چه میگوید؟ سازندگان این آثار شکوهمند چه کسانی بوده اند؟ چگونه پترا چنین شوکت و آبادانی یافت؟ و... چه شد که شهری به این زیبایی و عظمت چنین ویران و متروک شد؟
به شهادت تاریخ "پترا " پایتخت حکومتی مقتدر بود که با جسارت هر چه تمامتر اجازه عبور از آن دره سنگی عمیق را به متجاوزین نمی داد و به خصوص در برابر قدرت امپراتوری رم باستان ایستادگی می کرد.
از قرن چهارم تا قرن دوم پیش از میلاد به مدت 200 سال پترا پایتخت  پادشاهی "نبطی ها" بود. در این دوران پترا به اوج شکوفایی و تمدن خود رسید.
تاریخ نویسان درباره نبطی ها می نویسند که این قوم به احتمال زیاد از عربستان جنوبی برخاسته و به مرور زمان راه به خاور میانه برده بود. اینان جمعیتی نزدیک به 10 هزار نفر را تشکیل می دادند که به صورت بادیه نشینی در صحرای "اراباح" پراکنده بودند.

"نبطی ها" صحرا را وطن خود می نامیدند و با شجاعت بسیار از آزادی وامنیت آن پاسداری می کردند. به همین جهت بازرگانان علاقمند بودند که کاروان خود را از این صحرای امن عبور دهند و از چشمه موسی که دیگر "عین موسی" نامیده می شد آب بنوشند و از آن بازدید کنند.
رفته رفته پترا راه تجاری و بازرگانی بسیار با اهمیتی شد که سوریه را به دریای سرخ و هندوستان را به خلیج فارس و مدیترانه مربوط می کرد. این موقعیت به حکمرانان پترا امکان داد تا پایتخت خود را تبدیل به مرکز مهم داد وستد  ادویه و عاج هندی, بخور عربی,ابریشم چینی, طلای مصری و فلفل فنیقی کنند.
به این ترتیب نبطی های چادر نشین و صحرا گرد تبدیل به شهرنشینانی شدند که در قصر هایی ساخته شده در دل تخته سنگها و صخره های عظیم زندگی می کردند و پایتخت آنها, پترا ,از زیباترین و تماشایی ترین شهرهای دنیای باستان بود
شکوه خیره کننده پترا و آوازه ثروت آن سرانجام امپراتوری رم را به طمع تصرف آن انداخت و در سال 106 بعد از میلاد "ترابانوس" امپراطور رم یکی از سرداران خود را با لشکری عظیم روانه وادی موسی کرد. با پیروزی رومیان پترا جزئی از امپراطوری رم شد و یک دوره دیگر از عظمت را طی کرد. این شهر به تدریج رومی شد و اندک اندک خصوصیات فرهنگ نبطی از آن رخت بربست.
در قرن سوم میلادی با توسعه دیگر راههای تجاری و به وجود آمدن مسیرهای جدید برای کاروانها که از پترا نمی گذشتند ضربه ای مرگبار بر اقتصاد پترا وارد آمد و این شهر به سوی زوال تدریجی رفت.
در سال 636 میلادی پس از نبرد معروف "رودخانه یرموک" که بین مسلمانان و مسیحیان در گرفت کنترل پترا به دست مسلمانان افتاد اما از آنجا که پترا بر سر راه زیارتی مکه قرار نداشت باز هم به بوته فراموشی سپرده شد.
با شروع جنگهای صلیبی پترای نیمه ویران به وسیله نیروهای مسیحی اشغال شد. بقایای سه قلعه ای که مسیحیان در پترا ساختند هنوز هم مشاهده می شود.
در قرن سیزدهم (سال 1276) بار دیگر پترا را مسلمانان فتح کردند; ولی پترا دیگر شهری آباد و مجلل نبود. بلکه ویرانه ای گمنام و فراموش شده بود که نظیر تمدنهای باستانی تنها از آن در افسانه ها یاد می کردند.
در اوایل قرن نوزدهم میلادی (سال 1812) یک مسافر سویسی به نام "لودویک بورکهارت" در حالی که با نام مستعار "شیخ ابراهیم" عازم مکه بود تا بتواند شهر مقدس مسلمانان را مشاهده کند نظرش به "شهر سنگی پترا" جلب شد. او در بازگشت از جهانگردی خود نوشت: "در میان صحرایی بی حفاظ که هیچ مسافری بدان پای نمی گذارد در اعماق وادی موسی یکی از شگفت انگیزترین آثار هنری باستان با خصوصیات باور نکردنی وجود دارد که ..."
این گزارش باعث شد که مسافران دیگری نیز راه  "بورکهارت" را طی کنند.
در سال 1893 یک هنرمند نقاش به نام "دیوید رابرتز" به پترا رفت و آثاری زیبا و گویا از این شهر سنگی تهیه کرد که نام پترا را بر سر زبانها انداخت.
چنین بود که پترا دوباره متولد شد و به عنوان یکی از جاذبه های توریستی خاور میانه درهای خود را به سوی مردم جهان گشود.
اما اکنون پترا در معرض نابودی است. طوفاهای شن افزایش رسوب نمک در سنگها و باران های موسمی به بناهای سنگی پترا آسیب می زنند و این یادگار برجسته بشری را پیوسته در معرض خطر نابودی قرار می دهند.
پترا در فهرست "میراث فرهنگی جهان" قرار دارد و همانطور که قبلا گفته شد جزء یکی از عجایب هفتگانه جدید قرار گرفته است و به عنوان گنجینه ای بسیار با ارزش به ثبت رسیده است. به این علت تلاش همه جانبه ای صورت می گیرد تا از نابودی نجات یابد. اما عوامل فرسایش و تاثیرات شدید آنها هر تلاشی را با دشواری روبه رو می سازد.
کنترل مسافران و رفت و آمد توریستها به آسانی ممکن نیست. مردمی که به تماشای پترا می آیند خود عاملی برای ویرانتر شدن پترا هستند.

در بررسیهای باستانشناسی انواع چسبها را که بتواند به استحکام سنگها کمک کند و در مقابل آب غیرقابل نفوذ باشند به کار گرفته اند.
جهت وزش باد و میزان قدرت تخریبی آن در منطقه پترا اندازه گیری شده است.
برای کنترل مسافران و محدود کردن عده بازدید کنند گان تدبیرهایی از سوی وزارت جهانگردی و دانشگاه یرموک (کشور اردن) و سازمان آثار باستانی در ایالات متحده امریکا صورت گرفته است و... با وجود این پترا همچنان در خطر است و این پایتخت سرخ رنگ ساخته شده در دل سنگ به دست مردمی که قرنهاست به فراموشی سپرده شده اند اینک با شتاب هر چه تمامتر در حال فروپاشی است




فهرست وبلاگ

پیوندهای روزانه

طبقه بندی

آرشیو

نویسندگان

پیوندها

نظرسنجی

    نظر شما در مورد وبلاگ من چیه؟





آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

جستجو

آخرین پستها


مترجم سایت

مترجم سایت

mouse code

كد ماوس